Leidse masterstudent ontcijfert DNA klok die leeftijd achterhaalt

LEIDEN - De Leidse Thomas Jonkman, masterstudent Biomedische Wetenschappen, heeft negen jaar nadat de zogeheten epigenetische klok is ontdekt, ontrafeld hoe deze precies werkt. Onderzoekers kunnen met zo'n epigenetische klok aan de hand van het DNA van een persoon, erg nauwkeurig vaststellen hoe oud iemand is. ‘Het systeem blijkt de veroudering van ons immuunsysteem bij te houden. Met deze nieuwe kennis door de ontdekking van Thomas Jonkman kan de klok veel zinvoller toegepast worden, bijvoorbeeld om mensen met een kwetsbaar immuunsysteem op te sporen’, schrijft het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

De epigenetische afstelling van het DNA, de hoeveelheid genen van een persoon die ‘aan’ of ‘uit’ staan, verandert gedurende het leven. Door middel van machine learning hebben onderzoekers op basis van veranderingen in deze DNA-afstelling van mensen een epigenetische klok ontwikkeld. Op basis van een DNA-monster kan daarmee zeer precies de leeftijd van de desbetreffende persoon worden bepaald. Dit is bruikbaar voor forensisch onderzoek, maar de biomedische toepassingen van deze epigenetische klok bleven nog achter, omdat de werking van de klok nog niet ontcijferd was.

Jonkman heeft nu dus wél ontdekt hoe de klok werkt: ‘Met bloedmonsters van ruim 3000 mensen hebben we uitgezocht welke biologische processen er precies veranderen bij het tikken van deze klok. Dat bleken processen specifiek voor jonge, frisse immuuncellen óf juist voor oude, uitgeputte immuuncellen’, vertelt hij. Daaruit kon hij opmaken dat de klok dus op basis van de verhouding tussen oude en jonge immuuncellen in het bloed de leeftijd van een persoon vaststelt.

Volgens Bas Heijmans, hoogleraar Populatie Epigenetica, is dit onderzoek een belangrijke stap in de toekomstige toepassing van de klok. ‘We weten dat bij sommige mensen hun leeftijd door de klok ouder wordt geschat dan de daadwerkelijke leeftijd die ze hebben, en andersom. Zijn deze mensen dan ook biologisch gezien jonger of ouder?’. Om uit te zoeken of dit verschil een maat kan zijn wat betreft iemands gezondheid, willen de onderzoekers zich vanaf nu richten op de vraag of de epigenetische klok mensen met een kwetsbaar immuunsysteem kan opsporen. Jonkman zal het onderzoek als PhD-student voortzetten in de groep van Heijmans. 


Meer nieuws

Algemeen vandaag 10:00

Burgemeester Lenferink leest voor aan kinderen KDC De Walnoot

LEIDEN - De kinderen van kinderdagcentrum (KDC) De Walnoot kregen donderdag een speciale gast. Burgemeester Henri Lenferink las de kinderen voor uit het prentenboek ‘Maar eerst ving ik een monster’, in het kader van de Nationale Voorleesdagen. Dit was echter wel digitaal en op afstand vanwege de coronamaatregelen. ‘Het zou het leukste zijn als ik nu bij jullie op de bank zat’, aldus Lenferink.

Algemeen gisteren 15:33

HogeNood app helpt bezoekers binnenstad naar openbare toiletten

LEIDEN - De gemeente Leiden en het Centrummanagement Leiden hebben samen de beschikbaarheid, toegankelijkheid en vindbaarheid van de toiletvoorzieningen in de binnenstad onderzocht. ‘In de rapportage wordt een aantal quick wins benoemd die hebben geleid tot een verbetering, en vervolgstappen die het college voornemens is te zetten om blijvend te werken aan het verbeteren van de toiletvoorzieningen’, schrijft de gemeente.

Algemeen gisteren 15:24

Stichting Leidse Singelloop zoekt goede doelen

LEIDEN - Stichting Singelloop Leiden is op zoek naar goede doelen. Afgelopen twee jaar heeft het hardloopevenement niet kunnen plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen. Dit jaar staat de 45e editie gepland op 22 april en het ziet er naar uit dat deze door kan gaan. Daarom zoekt de organisatie bij voorkeur goede doelen uit Leiden en omstreken. Een van de voorwaarden die de stichting stelt, is het kunnen aantonen van een concrete bestemming voor het geld. Daarnaast vinden zij affiniteit met sport, beweging en gezondheid voor jong en oud ook een belangrijk selectiecriterium.

Algemeen gisteren 11:30

VR rondleiding tijdens Online Open Dag mboRijnland

LEIDEN - Het mboRijnland organiseert op 5 februari een Online Open Dag voor toekomstige leerlingen. Op deze manier wil de school hen laten beleven hoe het is om bij het mboRijnland een opleiding te volgen. De docenten en studenten zitten vanaf 10.00 uur klaar om geïnteresseerden voor te lichten over verschillende opleidingen en vragen te beantwoorden.

Algemeen 26 jan. 2022 15:36

Leiden bouwt door: plannen Omega locatie Lammenschansweg liggen klaar

LEIDEN - Amper twee weken na de bekendmaking van het bouwproject 'De Premier' komt het Leidse college met een volgend bouwplan. Ontwikkelaar GREEN Real Estate heeft het plan om op de locatie van de AKB Longs fabriek een appartementencomplex met maximaal 114 woningen en 635 m2 bedrijfsruimte te realiseren. Een andere ontwikkelaar heeft op de naastgelegen locatie van Leen Bakker ook plannen voor herontwikkeling. Deze plannen zijn nog in een minder vergevorderd stadium.